Naarmate het conflict tussen Iran en de VS langer aansleept dan verwacht, blijft de vraag terugkomen: waarom reageren de beurzen niet heftiger of nog, waarom blijven die zo positief evolueren?
Dan vinden wij (als "kenners") dat de markt te 'rustig' blijft en eigenlijk het conflict negeert. We denken : "Dat kan toch niet. Zien zij het niet en waarom dan niet?"
Het is een terechte vraag en regelmatig gesteld. Waarom dit verschil tussen ons gevoel en de marktreactie ? Het antwoord zit hem in de manier waarop markten systematisch informatiestromen verwerken.
De markt is geen mens
Wanneer er iets schokkends gebeurt in de wereld, voelen we dat diep. We zien beelden op het nieuws, lezen verhalen van getroffenen, en ervaren morele verontwaardiging. Het is volkomen menselijk om te verwachten dat de financiële markten diezelfde emotionele intensiteit tonen. Waarom dalen de koersen niet dramatisch bij oorlog en waarom herstellen ze zich zo snel na rampen?
Die vraag komt voort uit een misverstand over wat markten eigenlijk zijn en hoe ze functioneren. Markten zijn geen levende wezens met emoties. Ze zijn ook geen moreel kompas dat goed van kwaad onderscheidt. De markt is de beste methode die we kennen om prijzen te bepalen, maar functioneert op een fundamenteel andere manier dan ons gevoel.
De markt is misschien niet de beste manier om prijzen te bepalen maar we kennen er geen betere. Wie anders? De overheid, de individuele belegger ieder voor zich? Doe dan voor ons de markt maar. Heeft altijd gelijk ook al lijkt dat soms niet zo.The market is always right but not right away sometimes...
De markt als informatieverwerkende prijsmachine
Stel je een systeem voor waarin miljoenen mensen tegelijkertijd informatie verwerken, elk vanuit hun eigen perspectief, kennis en verwachtingen. Zodra nieuws publiek wordt, verwerken deze marktdeelnemers die informatie onmiddellijk in hun beslissingen om te kopen of verkopen. Die collectieve actie vertaalt zich in prijzen.
Wat de markt doet, is niet zozeer reageren op de emotionele impact van een gebeurtenis, maar op de verwachte economische gevolgen ervan. En daar zit het verschil. Terwijl wij als individuen vooral kijken naar wat er nu gebeurt en hoe ernstig dat aanvoelt, kijkt de markt vooruit naar meerdere jaren en verwerkt waarschijnlijkheden, niet zekerheden.
De markt en de economisch-statistische bril
Wanneer een geopolitiek conflict uitbreekt, stelt de markt zich andere vragen dan wij doen:
- Wat is de kans dat dit escaleert versus de-escaleert?
- Hoe beïnvloedt dit de kasstromen van bedrijven over vijf jaar?
- Welke sectoren worden geraakt en welke profiteren mogelijk?
- Wat zijn de waarschijnlijke beleidsreacties van centrale banken?
- Hoe past dit in het bredere economische plaatje?
Deze vragen klinken zakelijk en afstandelijk, misschien zelfs kil. Maar het zijn precies deze mechanismen die ervoor zorgen dat de markt blijft functioneren, dat kopers en verkopers elkaar blijven vinden, en dat kapitaal beschikbaar blijft voor investeringen.
Een voorbeeld: de covid-19-periode
Laten we terugkijken naar het begin van de coronapandemie. Ineens kwam er een stevige daling in de koersen: vlotjes 20% naar beneden en meer zelfs naargelang het type van actief.
Die dalingen waren niet willekeurig. Het was de collectieve inschatting van alle marktdeelnemers op dat moment, gegeven de beschikbare informatie en de enorme onzekerheid. De markt verwerkte scenario's van langdurige lockdowns, economische stilstand en gezondheidscrisissen.
Maar toen veranderde de informatie. Vaccins kwamen sneller dan verwacht. Overheden kondigden ongekende steunpakketten aan. Bedrijven pasten zich aan met thuiswerk en digitale oplossingen. De markt verwerkte ook deze nieuwe informatie en eindigde 2020 op een niveau dat niet alleen de scherpe daling wegveegde maar ook nog behoorlijk hoger scoorde op het einde van het jaar.
Wat zegt dit? De markt had het in maart 2020 niet helemaal bij het rechte eind. De verwachtingen waren somberder dan de realiteit bleek te zijn. Maar de markt paste zich aan zodra nieuwe informatie beschikbaar kwam. Dat is precies wat een goed functionerende prijsmachine doet.
Ander voorbeeld: de prijs van olie schiet omhoog
Wanneer aandelenkoersen dalen, gebeurt er iets meer dan alleen een cijfer dat kleiner wordt. De markt probeert via lagere prijzen kopers aan te trekken. Een lagere koers betekent dat beleggers voor hetzelfde geld een groter deel van toekomstige winsten kopen. Het verwachte rendement stijgt.
Stel dat een conflict in een olieproducerende regio de energieprijzen omhoog stuwt. Bedrijven die afhankelijk zijn van energie zien hun kosten stijgen. Dat drukt mogelijk hun winsten. De markt verwerkt deze informatie onmiddellijk in de aandelenkoersen van die bedrijven. De prijs daalt totdat die een evenwicht bereikt tussen risico en verwacht rendement.
Dit proces houdt rekening met:
- Verwachtingen over toekomstige winstgevendheid
- Veranderende kostenstructuren zoals energieprijzen
- Verstoringen in toeleveringsketens
- Geopolitieke risico's en hun waarschijnlijke duur
- Mogelijke beleidsreacties van overheden
De markt is de beste methode die we kennen om al deze complexe factoren te wegen en tot een prijs te komen. Geen enkel individu kan dit even snel en volledig verwerken.
De markt is niet alwetend
Het is belangrijk om helder te zijn: markten zijn niet perfect. Ze kunnen overreageren op slecht nieuws en te optimistisch worden tijdens goede tijden. Ze voorspellen de toekomst niet feilloos. Soms duurt het dagen, weken of maanden voordat de juiste prijs gevonden is.
Markten kunnen ook kortzichtig lijken, vooral wanneer speculatie en de drang tot handelen de overhand krijgen. Ze kunnen onverwachte schokken niet altijd correct inschatten. En misschien wel het belangrijkste: markten zijn geen moreel oordeel over wat juist of fout is.
Maar ondanks al deze beperkingen blijft de markt de beste beschikbare prijszetter. Elk alternatief dat we kennen – van overheidsingrijpen tot individuele inschatting – heeft nog grotere tekortkomingen.
Praktische lessen voor beleggers
Wat betekent dit voor jou als belegger of ondernemer die vermogen opbouwt voor de lange termijn?
Vertrouw niet blind op je emotionele reactie. Als je voelt dat de markt "gek" doet of belangrijke informatie negeert, neem dan een stap terug. Bedenk dat jouw emotionele reactie gebaseerd is op nabijheid en persoonlijke impact, terwijl de markt kijkt naar economische waarschijnlijkheden over meerdere jaren.
Probeer te begrijpen wat al is ingeprijsd. Wanneer je denkt "dit kan toch niet goed gaan", vraag jezelf dan af: heeft de markt dit scenario al meegenomen in de huidige prijzen? Vaak is het antwoord ja.
Blijf gedisciplineerd in je langetermijnaanpak. Bij Cring helpen we families en ondernemers om hun financieel life plan vorm te geven met focus op wat écht belangrijk is: jouw waarden, doelen en het rijkelijke leven dat je voor ogen hebt. Kortetermijnschommelingen in de markt zijn onderdeel van dat proces, geen reden om van koers te veranderen.
Besef dat de markt niet altijd gelijk heeft, maar wel de beste optie is. Er bestaat geen betere methode volgens ons. Dit maakt de markt niet perfect, maar wel redelijk betrouwbaar.
Rust vinden in begrip
Dit begrip van hoe markten werken, is waardevol. Het helpt je om minder gestrest te raken door nieuwscycli. Het geeft je vertrouwen in je langetermijnstrategie, zelfs wanneer de wereld chaotisch lijkt. En misschien wel het belangrijkste: het voorkomt dat je impulsieve beslissingen neemt op basis van emotie.
De markt zal blijven doen wat de markt doet: informatie verwerken, orde scheppen uit chaos, en prijzen bepalen op basis van collectieve verwachtingen.
En hoewel de markt niet altijd meteen gelijk heeft, blijft het de beste methode die we kennen.
Huiswerk voor de belegger: pas het bovenstaande toe op de prijszetting van AI
Wat denk je zelf over de prijszetting van AI?
Wat denkt de markt?
Heeft de markt het bij het juiste eind?
Op vrijdag bij het sluiten van de markt voor het weekend een sterke neerwaartse correctie maar wat gebeurt er op maandagmorgen als alle nieuwe informatie van een paar dagen in het weekend verwerkt is door miljoenen beleggers die al dan niet een beslissing tot kopen of verkopen nemen?
Geniet toch van je zondag.
Tot later.
Lieven Vandenmeersche
0475 23 93 97
Master in de personal financial planning
Disclaimer
De informatie in deze tekst is alleen bedoeld als achtergrondinformatie voor de ontvanger en voor gebruik door hem. Ze werd opgesteld met de beste bedoelingen en zonder enige garantie op of streven naar correctheid en volledigheid. Cring heeft gegronde redenen om aan te nemen dat alle feitelijke informatie hierin waar is op de datum van de tekst. Het betreft geen beleggingsadvies, ook geen aanbeveling, en ook geen aanbod tot verkoop van enige dienst of product en het is niet bedoeld als een voldoende basis om een beleggingsbeslissing te nemen. Vooraleer te handelen op basis van informatie uit dit document, moet u zich afvragen of het geschikt is voor uw specifieke omstandigheden en indien geschikt, professioneel advies zoeken. Het is de verantwoordelijkheid van elke persoon die een aankoop wil doen om kennis te nemen van alle toepasselijke wetgeving en reglementering en die ook na te leven. Ongeoorloofde reproductie of verspreiding van dit materiaal is ten strengste verboden. Cring aanvaardt geen verantwoordelijkheid voor verlies resulterend uit het gebruik van de hierin bevatte informatie.
